Το προσωνύμιό του ήταν El Negro Jefe («Ο Μαύρος Αρχηγός»), λόγω του σκούρου δέρματος και της επιρροής που είχε στο γήπεδο, ιδιαίτερα κατά την ιστορική νίκη επί της Βραζιλίας στη διοργάνωση. Ήταν αφρικανικής, ισπανικής και ελληνικής καταγωγής.
Το 1950 το ποδόσφαιρο ήταν ήδη κάτι παραπάνω από εθνικό σπορ στην Βραζιλία
Στον Τελικό του Μουντιάλ του 1950 αναμετρήθηκαν ο ποδοσφαιρικός γίγαντας που λέγεται Βραζιλία με την με την κουκίδα του (ποδοσφαιρικού και μη) χάρτη, την Ουρουγουάη.
Στα αποδυτήρια ο Χουάν Λόπεζ, προπονητής της ομάδας της Ουρουγουάης είπε στους παίκτες του ότι ο καλύτερος τρόπος για να πάρουν τον τίτλο εναντίον της Βραζιλίας ήταν να υιοθετούσαν αμυντικό τρόπο παιχνιδιού, καθώς μια ήττα με λιγότερα από τέσσερα γκολ θα ήταν μια ηθική νίκη για την Ουρουγουάη.
Με την αποχώρηση του προπονητή, ο Βαρέλα έκλεισε την πόρτα και είπε στους παίκτες του: «Ο Χουάν είναι καλός άνθρωπος, αλλά αν το κάνουμε τότε θα υποστούμε την ίδια μοίρα της Σουηδίας και της Ισπανίας» (η Βραζιλία νίκησε τη Σουηδία 7–1 και η Ισπανία 6–1) και στη συνέχεια στο διάδρομο είπε:
«Μην κοιτάξετε στις κερκίδες, μη σηκώσετε τα μάτια σας ψηλά, το παιχνίδι παίζεται κάτω. Όσοι και να είναι από πάνω σας, να σκέφτεστε ότι είναι μόνο ξύλινα ομοιώματα κι όχι πραγματικό πλήθος. Μέσα στο γήπεδο θα είμαστε έντεκα εμείς κι έντεκα αυτοί. Και μην νομίζετε ότι θα μας συμβεί κάτι κακό όταν νικήσουμε. Τίποτα δεν θα συμβεί. Για να κερδίσουμε όμως πρέπει να βάλουμε τ’ "αυγά" μας στις άκρες των παπουτσιών μας. Πάμε να κερδίσουμε λοιπόν!».
Μπροστά σε 170.000 και πλέον Βραζιλιάνους που κατέκλεισαν το Μαρακανά (επίσημα 173.850 με πηγές να εκτιμούν ότι πάνω από 200.000 οπαδοί ήταν στο γήπεδο) η Ουρουγουάη κράτησε το 0-0 στο πρώτο ημίχρονο.
Στο 2ο λεπτό του 2ου ημιχρόνου η Βραζιλία άνοιξε το σκορ με το γήπεδο να φλέγεται.
Είναι η στιγμή που η ευφυΐα του Μαύρου Αρχηγού θα αλλάξει την μοίρα του παιχνιδιού. Ο Βαρέλα εμψυχώνει τους συμπαίκτες του απο την αρχή αλλά μετά το γκολ χρειάζεται κατί παραπάνω.
Έτσι στήνει ένα θέατρο με τον διαιτητή, παίρνοντας την μπάλα στα χέρια του και ξεκινώντας τις διαμαρτυρίες. Στόχος του ήταν να παγώσει τον ρυθμό του παιχνιδιού. Πόνταρε στο γλωσσικό ζήτημα, αφού αναγκαστικά -για να συνεννοηθεί- έπρεπε να έρθει διερμηνέας. Το στάδιο πάγωσε και άλλαξε η μοίρα του παιχνιδιού.
Η Ουρουγουάη σκόραρε 2 γκολ και το Κύπελλο ήταν δικό της.
κείνη η ημέρα άφησε ιστορία, όχι μόνο επειδή η Ουρουγουάη κατάφερε να κερδίσει με δύο γκολ την Βραζιλία μέσα στο σπίτι της, αλλά επειδή ο θρυλικός, πλέον, Βαρέλα απέδειξε πως το σωστό ποδόσφαιρο παίζεται με ευφυΐα.
Το 1994 τιμήθηκε από τη FIFA για την προσφορά του στο άθλημα με την ανώτατη διάκριση, το Τάγμα Αξίας.
Το 2000 ψηφίστηκε 53ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS(Διεθνής Ομοσπονδία Ιστορίας κια Στατιστικής Ποδοσφαίρου).
Το 2011 η ΚΟΝΜΕΜΠΟΛ τον συμπεριέλαβε στην καλύτερη ενδεκάδα στην ιστορία των Κόπα Αμέρικα.
Το 2014 οι αναγνώστες του ESPN τον ψήφισαν ως τον 10ο σημαντικότερο αρχηγό στην παγκόσμια ποδοσφαιρική ιστορία.
el.wikipedia.org
